Οι φετινές παρατεταμένες βροχοπτώσεις έχουν οδηγήσει σε μια οργιώδη βλάστηση σε καλλιεργούμενες και δασώδεις εκτάσεις, δημιουργώντας μια εντελώς διαφορετική εικόνα στην ύπαιθρο. Η έλλειψη κτηνοτροφίας, από τη μια μεριά, και η αναμονή από τους αγρότες να ξεραθούν τα χορτάρια για να μπει ο καταστροφέας μία φορά και να περιοριστεί το κόστος, από την άλλη, δημιουργούν συνθήκες πραγματικής μπαρουταποθήκης.
Μετά τα μέσα Ιουνίου, όπου πάρει φωτιά στη Μεσσηνία, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να περιοριστεί, ενώ οι συνέπειες μπορεί να είναι ανεξέλεγκτες. Η αλλαγή που έχει συντελεστεί στην ύπαιθρο είναι το βασικό νέο στοιχείο που έχει μετατρέψει μια απλή πυρκαγιά του παρελθόντος σε πύρινη κόλαση, με πολύ πιο γρήγορη εξάπλωση και ένταση.
Όσοι ασχολούνται με την πρόληψη και την κατάσβεση των πυρκαγιών προφανώς γνωρίζουν τα νέα δεδομένα, γι’ αυτό και είναι ιδιαίτερα ανήσυχοι. Πολλά πράγματα, είναι η αλήθεια, δεν μπορούν να γίνουν άμεσα ή εύκολα. Το να γεμίσουν τα χωριά με πρόβατα και κατσίκια, ώστε να περιοριστεί φυσικά η βλάστηση, είναι πλέον αδύνατον, ενώ και οι αγρότες, με τα καύσιμα στα σημερινά υψηλά επίπεδα, δεν μπορούν να κόβουν χορτάρια κάθε μέρα. Εδώ δεν μπορούν η Περιφέρεια και οι δήμοι να διατηρήσουν καθαρούς τους δρόμους και τους κοινόχρηστους χώρους θα μπορέσουν να ανταποκριθούν οι ηλικιωμένοι κάτοικοι στα χωριά στις αυξημένες απαιτήσεις;
Η βλάστηση θα πρέπει, βεβαίως, να περιοριστεί τουλάχιστον σε κρίσιμα σημεία, για να αποφευχθεί η ανάφλεξη από ένα τυχαίο γεγονός, όπως ένα τροχαίο ατύχημα ή μια απροσεξία. Ο καθαρισμός του οδικού δικτύου, επαρχιακού και δημοτικού, είναι αυτονόητη υποχρέωση, ενώ η αποκατάσταση της πρόσβασης για πυροσβεστικά οχήματα σε αγροτικούς και δασικούς δρόμους θα πρέπει να γίνει άμεσα και χωρίς καθυστερήσεις. Δεν μπορεί οι δρόμοι να είναι γεμάτοι με επικίνδυνα σκουπίδια και χορτάρια που φτάνουν μέχρι τις ρόδες των αυτοκινήτων. Προκαλούμε κυριολεκτικά την τύχη μας και είναι πραγματικά ακατανόητο γιατί κάθε χρόνο ο καθαρισμός του οδικού δικτύου από τα χορτάρια παραμένει ζητούμενο.
Η κατάσταση, ειδικά στον ορεινό όγκο του Ταϋγέτου, είναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτητική. Οι κάτοικοι και οι φορείς δικαίως διαμαρτύρονται και ζητούν να ληφθούν ουσιαστικά μέτρα για την περιοχή. Η αποκατάσταση της πρόσβασης και το άνοιγμα όλων των δρόμων θα πρέπει να αποτελέσουν άμεση και απόλυτη προτεραιότητα. Η εγκατάλειψη των χωριών του Ταϋγέτου, ο περιορισμός της κτηνοτροφίας και της ανθρώπινης παρουσίας έχουν δημιουργήσει μια ιδιαίτερα επικίνδυνη συνθήκη.
Ο κίνδυνος είναι ξεκάθαρος και οι πάντες γνωρίζουν την κατάσταση που επικρατεί, αλλά και τι πρέπει να κάνουν, οφείλουν πλέον να δράσουν έγκαιρα και αποφασιστικά. Το παρελθόν και όσα έχουν συμβεί στη συγκεκριμένη περιοχή από πυρκαγιές δεν αφήνουν περιθώρια για κανενός είδους εφησυχασμό. Καλές είναι οι συσκέψεις και οι διαπιστώσεις, αλλά απαιτούνται άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις που θα μειώνουν τους κινδύνους και θα προλαμβάνουν την καταστροφή. Είναι προφανές ότι δεν μπορούν να γίνουν θαύματα, και μάλιστα σε τόσο ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο, μπορούν όμως να γίνουν τα απολύτως απαραίτητα, όπως το άνοιγμα κρίσιμων δρόμων.
Η άμεση επέμβαση στα πρώτα λεπτά εκδήλωσης μιας φωτιάς είναι το πρώτο και ουσιαστικό μέτρο κατάσβεσης, το οποίο, για να αποδώσει, χρειάζεται καλό συντονισμό, επαρκή μέσα και αυξημένη επαγρύπνηση από όλους. Τα τελευταία χρόνια στη Μεσσηνία τα πράγματα έχουν πάει σχετικά καλά σε επίπεδο αντιμετώπισης των πυρκαγιών και αυτή η καλή δουλειά θα πρέπει να έχει συνέχεια και συνέπεια. Δεν χρειάζεται επανάπαυση, αλλά διαρκής εγρήγορση που θα οδηγεί σε άμεση αντίδραση σε κάθε περιστατικό.
Η σωστή διαχείριση των δυνάμεων, η αξιοποίηση των εθελοντών, σε συνδυασμό με στοχευμένες παρεμβάσεις καθαρισμού και εξασφάλισης πρόσβασης, αποτελούν βασικούς παράγοντες για να μην ξεφύγει μια πυρκαγιά. Αν τα πράγματα δεν πάνε καλά στην αρχή, τότε η κατάσταση, φοβόμαστε, θα πάρει κυριολεκτικά ανεξέλεγκτες διαστάσεις, καταστρέφοντας περιουσίες και απειλώντας ανθρώπινες ζωές.
Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στη μεσσηνιακή ύπαιθρο δεν αφήνει περιθώρια για κανέναν εφησυχασμό και απαιτεί συνεχή εγρήγορση από όλους. Πολύ δε περισσότερο όταν τόσο η κυβέρνηση όσο και οι αυτοδιοικητικές αρχές βρίσκονται επί σειρά ετών στη διαχείριση της ευθύνης και δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να μεταθέτουν ευθύνες στο παρελθόν ή να επικαλούνται γενικώς και αορίστως «παθογένειες». Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού ή δικαιολογίας.
panagopg@gmail.com
