Η μία μετά την άλλη περιοχές δήμων της Μεσσηνίας κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά τις τελευταίες έντονες βροχοπτώσεις. Η κήρυξη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι μια διοικητική πράξη, που αφορά την επιτάχυνση των διαδικασιών αποκατάστασης των ζημιών. Με απλά λόγια, παρακάμπτεται η κανονική διαδικασία δημοπράτησης και ανάθεσης έργων και όλα γίνονται με απευθείας αναθέσεις.

Το αν η απευθείας ανάθεση φέρνει αποτέλεσμα στην ταχύτητα εκτέλεσης έργων και πόσο εξυπηρετεί τελικά το συμφέρον του Δημοσίου είναι κάτι που ο καθένας μπορεί να εκτιμήσει, όπως και να κατανοήσει τους λόγους των πιέσεων για την κήρυξη περιοχών σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Να σημειωθεί, επίσης, ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης επηρεάζει και μια σειρά από υποχρεώσεις ιδιωτών σε σχέση με οφειλές και ρυθμίσεις.

Σε μια εποχή που οι ζημιές από τα καιρικά φαινόμενα αποτελούν πλέον συχνό φαινόμενο, προκαλεί εντύπωση γιατί χρειάζονται οι έκτακτες διαδικασίες, οι οποίες ανοίγουν «παραθυράκια» μη τήρησης της κανονικότητας. Γιατί δεν υπάρχει μια διαδικασία άμεσης αντίδρασης και διασφαλισμένοι πόροι, ώστε να αντιμετωπίζεται η έκτακτη ανάγκη και να προχωρούν, μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τα απαραίτητα έργα αποκατάστασης; Γιατί όλα γίνονται την τελευταία στιγμή, χωρίς να τηρούνται οι όροι διαφάνειας και αντικειμενικότητας; Η απάντηση δικαιολόγησης είναι ότι απουσιάζει από τη φιλοσοφία δήμων και Δημοσίου η έννοια του προγραμματισμού. Υπάρχει, όμως, και η πιθανότητα αυτό να βολεύει, γιατί έτσι παρακάμπτονται οι κανόνες.

Η έκτακτη ανάγκη, σε πολλές περιπτώσεις, χρησιμοποιείται ως όχημα παράκαμψης των νόμων, ώστε να λειτουργεί η απευθείας ανάθεση έργων και μελετών. Στο όνομα της ταχύτητας και της αποτελεσματικότητας θυσιάζονται όλα τα υπόλοιπα. Το ερώτημα είναι γιατί δεν υπάρχει ένα σύστημα που να είναι γρήγορο και αποτελεσματικό, αλλά ταυτόχρονα διαφανές και αντικειμενικό. Γιατί τα πάντα να βαφτίζονται «έκτακτη ανάγκη», ενώ τα έργα αποκατάστασης σέρνονται και, πολλές φορές, πριν ολοκληρωθούν, καταστρέφονται ξανά;

Μα, αν υπήρχε ένα κανονικό σύστημα, δεν θα είχαμε αυτές τις αντιλήψεις και συμπεριφορές, να ψάχνουν την τρύπα για να παρακάμψουν τη διαδικασία αντί να φτιάξουν έναν νόμο που θα παράγει αποτελέσματα, χωρίς να χρειάζονται πατέντες παράκαμψης. Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με έρευνες, ένας από τους λόγους που οι νέοι φεύγουν από τη χώρα είναι ότι δεν νιώθουν πως έχουν ίσες ευκαιρίες. Και δεν πρόκειται να τις βρουν ποτέ όσο το σύστημα λειτουργεί με τρύπες και εξαιρέσεις.

panagopg@gmail.com