Ένα τεχνικό πρόβλημα την περασμένη Κυριακή είχε ως αποτέλεσμα την προσωρινή αδυναμία ελέγχου και διαχείρισης του FIR Αθηνών. Για αρκετή ώρα δεν μπορούσε να προσγειωθεί ή να απογειωθεί κανένα πολιτικό αεροπλάνο στα αεροδρόμια της χώρας. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το πρόβλημα σχετίζεται με την παλαιότητα του τεχνικού εξοπλισμού. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι τεχνικές αδυναμίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τραγικό δυστύχημα στον αέρα.
Αντιλαμβάνεται ο καθένας τι θα συνέβαινε σήμερα στη χώρα αν το τεχνικό πρόβλημα δεν είχε ως αποτέλεσμα μόνο τη διακοπή της κυκλοφορίας, αλλά οδηγούσε σε κάτι μεγαλύτερο. Ευτυχώς, οι άνθρωποι που διαχειρίστηκαν τη συγκεκριμένη κατάσταση αντέδρασαν σωστά και αποφεύχθηκαν τα χειρότερα. Το γεγονός ότι η χώρα φλερτάρει με δυστύχημα επιπέδου Τεμπών στον εναέριο χώρο της, δείχνει ότι οι «χρόνιες παθογένειες» παραμένουν και απειλούν την καθημερινότητα των πολιτών και τη συνολική σταθερότητα.
Το συγκεκριμένο περιστατικό αναδεικνύει πόσο δύσκολα είναι πλέον τα πράγματα στη διαχείριση των υποδομών της χώρας και πόσο εύθραυστη είναι η σταθερότητα. Σε ένα διεθνές περιβάλλον απόλυτης αστάθειας και αναδιάταξης δεδομένων, που είχαν διαμορφωθεί και παρέμεναν σταθερά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η πολιτική σταθερότητα στη χώρα αποτελεί ζωτικό ζήτημα. Η αδυναμία αντιμετώπισης προβλημάτων που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, σε συνδυασμό με την ένταση που προκαλεί ο κομματικός ανταγωνισμός ενός κατακερματισμένου πολιτικού συστήματος, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον εύλογης ανησυχίας.
Η αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης της περασμένης δεκαετίας θα ήταν προφανώς ευκολότερη για τους πολίτες αν από την πρώτη στιγμή υπήρχε στοιχειώδης πολιτική συμφωνία. Οι ακραίες αντιδράσεις και οι λαϊκισμοί κάθε μορφής και είδους οδήγησαν στην παράταση της κρίσης και στην επανάληψη μέτρων που, σε άλλες χώρες με παρόμοια προβλήματα, ελήφθησαν με σαφώς μικρότερο κόστος για τους πολίτες. Στην Ελλάδα, η οικονομική κρίση μετατράπηκε σε πολιτική, με τους πολίτες να πληρώνουν ακριβά τις «εύκολες» επιλογές.
Το πολιτικό περιβάλλον, όπως διαμορφώνεται, δημιουργεί τον φόβο ότι η χώρα μπορεί να βρεθεί ξανά σε περιδίνηση, χωρίς να είναι δυνατόν να προβλεφθεί πού θα οδηγήσει. Η επικράτηση του δικαίου του ισχυρού στις διεθνείς σχέσεις, η αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συνδιαμορφώσει ουσιαστικά τις εξελίξεις, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη εισοδηματική πίεση των Ελλήνων, συνθέτουν ένα πλαίσιο που μόνο εύκολο δεν φαντάζει.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζονται σε προφανή αδυναμία να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη και να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα νέα δεδομένα. Η μείωση της εκλογικής επιρροής σχεδόν στο μισό σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου αντικυβερνητικού μετώπου, περιορίζουν αισθητά τις επιλογές για την επόμενη ημέρα. Παράλληλα, η πολυκερματισμένη αντιπολίτευση, με εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις και επιδιώξεις, δεν αφήνει περιθώρια για τη συγκρότηση ισχυρής και βιώσιμης πλειοψηφίας.
Η προαναγγελία δημιουργίας μονοπρόσωπων κομμάτων που ποντάρουν στο θυμικό, με προφανή στόχο την έκφραση της δυσαρέσκειας κατά του πολιτικού προσωπικού, είναι πιθανότερο να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα υπόσχεται να επιλύσει. Σε έναν πολυσύνθετο κόσμο και σε ένα περιβάλλον πρωτοφανών ανισορροπιών, η αναζήτηση λύσεων από «μεσσίες» συνιστά τουλάχιστον αφελή επιλογή.
Η «πολιτική χωρίς πολιτικούς» που κυριαρχεί στα λαϊκίστικα αφηγήματα, μοιάζει με το να ζητά κανείς από έναν χασάπη να πραγματοποιήσει εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς, επειδή ξέρει να χειρίζεται μαχαίρια. Το ανησυχητικό είναι ότι αυτή η μέθοδος έχει ήδη δοκιμαστεί: Διαπιστώθηκε πως θέτει τον ασθενή σε ακραίους κινδύνους, πληρώθηκαν ακριβά διδάγματα, αλλά φαίνεται πως δεν έγιναν επαρκώς κατανοητά. Την πρώτη φορά, ο ασθενής σώθηκε την τελευταία στιγμή με μια εσπευσμένη και δαπανηρή επιστροφή στην κοινή λογική. Η επανάληψη της ίδιας τακτικής γεννά βάσιμους φόβους για μη αναστρέψιμες απώλειες.
Το 2026 δείχνει, ήδη από την πρώτη εβδομάδα του, ότι δεν θα είναι εύκολη χρονιά. Πρόκειται για μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών, με το ενδεχόμενο εκλογών να μην αποκλείεται, αλλά να φαντάζει εξαιρετικά πιθανό. Στο χέρι όλων μας είναι να χρησιμοποιήσουμε με έξυπνο τρόπο το όπλο της ψήφου μας, έτσι ώστε να περιορίσουμε τους κινδύνους και να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες.
panagopg@gmail.com
