«Η Εθελοντική Αιμοδοσία αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πράξεις αλτρουισμού, αλληλεγγύης, αγάπης και ευθύνης που προσφέρεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Είναι ένα μικρό θαύμα που γεννιέται από τη ψυχή καταλήγοντας στο σώμα εκείνου που το χρειάζεται».
Αυτή η φράση που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της «Ένωσης Ασθενών Ελλάδας» ανήκει στην κυρία Μελίνα Μπάκα, ασθενή με θαλασσαιμία (Μεσογειακή αναιμία).
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει το Υπουργείο Υγείας, στην Ελλάδα κάθε χρόνο, χρειάζονται 550.000 μέχρι 600.000 μονάδες αίματος για τη θεραπεία ασθενών. Τα αποθέματα της χώρας σε αίμα, θα πρέπει να καλύπτονται από την εθελοντική αιμοδοσία. Αυτή είναι η πηγή ζωής, όταν κάποιοι από τους συνανθρώπους μας, χρειάζονται αίμα σε τακτική ή έκτακτη βάση. Ετσι καθημερινά είναι αναγκαία και επιτακτική η κινητοποίηση των εθελοντών αιμοδοτών για να μην κινδυνεύει καμία ανθρώπινη ζωή από έλλειψη αίματος.
Οι πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία και άλλες αιματολογικές ασθένειες, οι καρκινοπαθείς, οι τραυματίες από τροχαία και εγκαύματα, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις χρειάζονται αίμα. Τον ρόλο της διαχείρισης αυτής της ύψιστης πράξης φιλανθρωπίας, συντονίζει το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας.
Στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν περίπου τέσσερα με πέντε λίτρα αίματος, δηλαδή περίπου δέκα μέχρι δώδεκα μονάδες αιμοδοσίας. Η κάθε μονάδα αίματος είναι περίπου 450 ml και μετά την αιμοδοσία, αυτή αναπληρώνεται γρήγορα από τον οργανισμό του υγιούς αιμοδότη. Κι αυτό που είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό: Με μία φιάλη αίματος μπορούν να σωθούν μέχρι τρεις ζωές (!).
Υπάρχουν οκτώ διαφορετικοί τύποι αίματος (ομάδες αίματος), από τις οποίες καθορίζεται η συμβατότητα μεταξύ του δότη και του δέκτη. Το αίμα είναι εναιώρημα έμμορφων συστατικών (ερυθρά, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια) σε ένα σύνθετο βιολογικό υγρό, το πλάσμα. Το κάθε συστατικό επιτελεί διαφορετική λειτουργία. Το προσφερόμενο αίμα στις μονάδες αιμοδοσίας, αν χρειάζεται, διαχωρίζεται στα συστατικά του, που βασίζονται στις διαφορετικές λειτουργίες που αυτά επιτελούν.
· Τα ερυθρά αιμοσφαίρια, που έχουν σχήμα αμφίκοιλου δίσκου, είναι οι «μεταφορείς» του οξυγόνο και του διοξειδίου του άνθρακα για την ανταλλαγή τους μεταξύ των ιστών του οργανισμού και των πνευμόνων.
· Τα λευκά αιμοσφαίρια είναι οι «στρατιώτες» της άμυνας του οργανισμού, αφού σκοτώνουν μικρόβια και αδρανοποιούν ιούς και άλλους εισβολείς.
· Το πλάσμα, είναι το υγρό συστατικό του αίματος και περιέχει θρεπτικά συστατικά και πρωτεΐνες που χρησιμοποιούνται κυρίως στην πήξη του αίματος, στην αντικατάσταση όγκου (σε περίπτωση μεγάλης απώλειας) και στην παραγωγή λευκωματίνης.
· Τα αιμοπετάλια χρησιμεύουν για την πήξη του αίματος.
Δεν υπάρχει γνωστό υποκατάστατο του αίματος, παρά το γεγονός ότι ο όγκος αίματος που μπορεί να χαθεί σε ένα ατύχημα, μπορεί προσωρινά να υποκατασταθεί από άλλες συνθετικές ουσίες, αλλά μόνο το αίμα μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ θανάτου και ζωής.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίες ως αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής κοινωνίας, συντρέχουν και στέκονται αρωγός της όπου παρίσταται ανάγκη, έχουν σοβαρό ρόλο και στην προώθηση της εθελοντικής αιμοδοσίας, τόσο μεταξύ των στελεχών, όσο κυρίως και των στρατευμένων νέων. Επειδή οι στρατιώτες βρίσκονται σε μια άριστη ηλικία για να προσφέρουν αίμα, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τους παροτρύνει στην εθελοντική προσφορά αίματος, την οποία αναγνωρίζει ως διακεκριμένη πράξη, που λαμβάνει χώρα κατά την διάρκεια της εκπλήρωσης της στρατιωτικής τους υποχρέωσης και την επιβραβεύει με τη χορήγηση τιμητικής άδειας, συνήθως τριών έως τεσσάρων ημερών.
Εκτός από τον κοινωνικό ρόλο της αιμοδοσίας υπάρχουν και άλλα οφέλη για τους αιμοδότες:
· Στο έγκριτο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό JAMA αναφέρεται ότι οι αιμοδότες ηλικίας 43 έως 61 ετών, οι οποίοι δίνουν αίμα δύο φορές τον χρόνο, εμφανίζουν κατά 88% μικρότερο κίνδυνο να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό, καθώς με την αιμοδοσία βελτιώνεται η ροή του αίματος τους.
· Μελέτη που δημοσιεύθηκε στην αμερικανική «Επιθεώρηση του Εθνικού Ιδρύματος Καρκίνου» (JNCI) η αιμοδοσία χαρακτηρίζεται «ευεργετική» ειδικά για κάποιες παθήσεις, που σχετίζονται με αυξημένο σίδηρο στο αίμα κάτι που συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο καρκινογένεσης. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι επειδή ο αυξημένος σίδηρος στο αίμα αυξάνει τις βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου στον οργανισμό, μειώνοντας τα επίπεδα του τοξικού ελεύθερου σιδήρου στον οργανισμό του αιμοδότη, μειώνεται και η πιθανότητα καρκινογένεσης.
· Μελέτη από το Πανεπιστήμιο του San Diego της California, αναφέρει ότι μετά από κάθε αιμοδοσία, ο οργανισμός καταναλώνει 650 θερμίδες για τη διαδικασία αναπλήρωσης των στοιχείων του αίματος. Ο όγκος του αίματος αναπληρώνεται μέσα σε 48 ώρες από την αιμοδοσία, ενώ τα ερυθρά αιμοσφαίρια αναπληρώνονται μέσα σε τέσσερις έως έξι εβδομάδες.
Όλες οι μελέτες συνηγορούν ότι κάποιος για να αποκομίζει αυτά τα οφέλη, πρέπει να είναι συστηματικός αιμοδότης, δίνοντας δυο φορές τον χρόνο, αίμα. Χάρη στην αιμοδοσία ο αιμοδότης έχει έναν δωρεάν έλεγχο της υγείας του, αφού πριν από αυτήν γίνεται εξέταση του αίματός του για λοιμώδεις και άλλες ασθένειες. Εκτός από αυτά όμως, η αιμοδοσία δίνει στον αιμοδότη την ικανοποίηση μέσω της αλληλεγγύης, κάτι που αποτελεί δείγμα ωριμότητας, αυτοσεβασμού αλλά και πολιτισμού. Η αίσθηση του αλτρουισμού και της αγάπης, συμβάλει στην ψυχολογική τόνωσή του, αφού νοιώθει υπερήφανος για την αλληλεγγύη του προς τον συνάνθρωπο.
Δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από το να σώζεις τη ζωή ενός ανθρώπου δίνοντάς του λίγο από το αίμα σου. Η εθελοντική αιμοδοσία διαρκεί δέκα λεπτά και μπορεί να σώσει πολλές ζωές. Το αίμα του εθελοντή αιμοδότη είναι διαθέσιμο για κάθε άνθρωπο που το έχει ανάγκη. Ανώνυμα και χωρίς ιδιοτέλεια.
Ο εθελοντής αιμοδότης γίνεται παράδειγμα προς μίμηση για όλους. Όλοι πρέπει να ευχαριστούμε και να επαινούμε τους εθελοντές αιμοδότες αφού αυτοί συμβάλουν στην αντιμετώπιση της έλλειψης αυτού του πολύτιμου στοιχείου της ζωής.
