Παρασκευή, 15 Μαϊος 2026 20:29

Δεν υπάρχει προστασία της γλώσσας μας

Γράφτηκε από την

Δεν υπάρχει προστασία της γλώσσας μας

 

Του Παναγιώτη Ε. Νίκα, τέως περιφερειάρχη Πελοποννήσου

Η πρόσφατη επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στην ΕΡΤ και οι νουθεσίες του για την υποχρέωση σεβασμού και  προστασίας της γλώσσας μας, όπως και οι δηλώσεις του κ. πρωθυπουργού για την πρόβλεψη σχετικής συνταγματικής διάταξης, επισημαίνουν με εκκωφαντικό τρόπο τα φαινόμενα άγνοιας, κακοποίησης, περιθωριοποίησης ή  και συρρίκνωσης της γλώσσας μας.

Η κρατική ΕΡΤ, που, παρενθετικά, εισπράττει 36 ευρώ το χρόνο για τον κάθε μετρητή της ΔΕΗ, δηλαδή 228 εκατομμύρια, μισθοδοτώντας 2.100(!) υπαλλήλους, αντί να είναι ο πρόμαχος  και ο δάσκαλος προστασίας και σωστής χρήσης της γλώσσας μας, όπως συμβαίνει σε κάθε σοβαρή χώρα, γίνεται ο κακοποιητής και ο  υπονομευτής  της, σε πλείστες των περιπτώσεων.

Συγκεκριμένα, στην κρατική ΕΡΤ παρατηρούνται εκπομπές, που διαφημίζονται και σημαίνονται ως news, update, press talk, off the record  κλπ  και φυσικά κάτι ανάλογο γίνεται και μάλιστα στον υπερθετικό βαθμό και στα ιδιωτικά/επιχειρηματικά κανάλια. Γιατί συμβαίνει στις ημέρες μας, η Ελληνική γλώσσα, πρωτογλώσσα και μητέρα άλλων γλωσσών, με τεράστια διαχρονική πορεία και πολύτιμη συμβολή στο λεξιλόγιο των επιστημών, να αντιμετωπίζεται  και μάλιστα από κρατικούς φορείς, όπως η ΕΡΤ, με τρόπους που οδηγούν στην περιθωριοποίηση και τη συρρίκνωσή της;

Ο πολύπειρος και σοφός Πατριάρχης, έχοντας επίγνωση της αξίας της γλώσσας μας για την ύπαρξη και την ταυτότητα του γένους μας και γνωρίζοντας για το κύρος και τη σπουδή της σε Λύκεια και Πανεπιστήμια των προηγμένων χωρών του κόσμου, επισήμανε, με τον κατάλληλο τρόπο, την αντίφαση για την έλλειψη προστασίας της από δημοσιογράφους και υπεύθυνους εκπομπών στην ΕΡΤ και συνακόλουθα από  τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Ακολούθως, και ο κ. Πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε συμπερίληψη πρότασης για την προστασία της γλώσσας μας, στην μελλοντική τροποποίηση του συνταγματικού χάρτη της χώρας.

Όμως, ο Νόμος 2946/2001, η Κ.Υ.Α 38110/2002, όπως και η υπ. απόφ.95718/86 αποτελούν  επαρκές θεσμικό πλαίσιο προστασίας της γλώσσας μας. Αυτό δείχνει πως το πρόβλημα δεν είναι το θεσμικό πλαίσιο αλλά η πολιτική βούληση για την εφαρμογή του, όπως δυστυχώς συμβαίνει με πολλούς νόμους. Και η πολιτική βούληση φαίνεται πως απουσιάζει, όταν οι κρατικοί φορείς -υπουργεία, αυτοδιοίκηση, ΕΡΤ, επιμελητήρια, κρατικοί οργανισμοί κλπ-  πρώτοι παραβιάζουν το Νόμο, με την υποκατάσταση, την κακοποίηση ή την περιθωριοποίηση της γλώσσας μας και μάλιστα χωρίς καμία αντίσταση και έλεγχο. Τί μπορεί να προσθέσει άραγε η συνταγματική πρόβλεψη;

Είναι, δυστυχώς, αλήθεια πως η παγκοσμιοποίηση, το διαδίκτυο και ο υπερκαταναλωτισμός εξυπηρετούνται από την πολιτιστική και γλωσσική ισοπέδωση, όπως και από την ενιαία καταναλωτική -και όχι μόνο- συμπεριφορά. Εξυπακούεται πως αυτό πλήττει μικρές και αδύναμες χώρες, ανεξάρτητα από την ιστορία και τον πολιτισμό τους.΄Ετσι, φθάσαμε στο σημείο να είναι δυσεύρετη η ελληνική γλώσσα σε πινακίδες καταστημάτων στις πόλεις και τα χωριά μας,, σε προϊόντα και διαφημίσεις και αυτό παρά τον παραπάνω Νόμο, που επιβάλλει την ελληνική γλώσσα ως κύρια γραφή και την ξενική ως δευτερεύουσα, με μικρότερους χαρακτήρες. Το δυστύχημα είναι πως δεν υπάρχει  στον τόπο μας αντίσταση στην πλημμυρίδα της γλωσσικής αλλοτρίωσης.

Επομένως, είναι προφανές πως ούτε η συνταγματική διάταξη θα προσθέσει κάτι, αν δεν καλλιεργηθεί ουσιαστικά η αγάπη για τη γλώσσα μας, αν δεν υπάρξει η κατανόηση της αξίας και της προσφοράς της στον κόσμο και αν δεν συνειδητοποιηθεί η αλληλοσχέση γλώσσας και εθνικής ταυτότητας. Το κράτος έχει την ευθύνη και το χρέος για την προστασία της γλώσσας μας, μαζί με τα πνευματικά μας ιδρύματα, αλλά και τον κάθε πολίτη, που θεωρεί την προστασία της γλώσσας μας ως πατριωτικό καθήκον. Διαφορετικά, υπολογίζεται πως περίπου σε 50 χρόνια η περιθωριοποίηση της γλώσσας μας ίσως να αποτελεί μη αντιστρέψιμη κατάσταση.

 

pan.e.nikas@gmail.com