Στις 24 και 25 Απριλίου πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα το 12ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Επιτραπέζιας Ελιάς.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Μαΐου, στο Επιμελητήριο Μεσσηνίας πραγματοποιήθηκε ιδιαίτερα σημαντική εσπερίδα με θέμα: «Η Βιωσιμότητα και Αειφορία στην Παραγωγή και Μεταποίηση του Ελαιολάδου και της Επιτραπέζιας Ελιάς». Όσοι παρακολουθήσαμε τις εργασίες αυτών των εκδηλώσεων αντιληφθήκαμε κάτι πολύ ουσιαστικό. Η ελληνική ελαιοκομία βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια ιστορική καμπή. Δεν αρκεί πια να λέμε ότι παράγουμε το καλύτερο ελαιόλαδο στον κόσμο.
Οφείλουμε να μπορούμε να το αποδεικνύουμε με στοιχεία, πιστοποιήσεις, ιχνηλασιμότητα, εκπαίδευση, τεχνογνωσία και οργανωμένη στρατηγική. Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα,
- Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο ελαιοκομικό μητρώο.
- Δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια τις καλλιεργούμενες εκτάσεις.
- Δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα παραγωγής και ποιότητας.
- Η πλειονότητα του προϊόντος συνεχίζει να διακινείται χύμα, χωρίς προστιθέμενη αξία για τον παραγωγό και τον τόπο.
Την ίδια στιγμή, Το κόστος παραγωγής αυξάνεται, η έλλειψη εργατικών χεριών επιδεινώνεται, οι τιμές πιέζονται, και οι μικροί παραγωγοί αισθάνονται ολοένα και περισσότερο αβοήθητοι.
Στην εσπερίδα παρουσιάστηκε το βιβλίο του Καθηγητή Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, κ. Γεωργίου Ζακυνθινού «Εφαρμογή Συστημάτων ESG στην Ελαιοκομική Πρακτική και Επιχειρηματικότητα».
Ο κ. Ζακυνθινός ανέδειξε με σαφήνεια ότι το ESG (Environment – Social – Governance) δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά όρο επιβίωσης για τη σύγχρονη ελαιοκομία.
Το νέο μοντέλο απαιτεί
- Βιώσιμη διαχείριση.
- Αξιοποίηση υποπροϊόντων.
- Εξοικονόμηση πόρων.
- Κυκλική οικονομία.
- Πιστοποιήσεις ποιότητας.
- Εκπαίδευση παραγωγών και ελαιοτριβέων.
- Συνεργασίες.
- Και σύνδεση της παραγωγής με την επιστημονική γνώση και τη διεθνή αγορά.
Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι μέσα από αυτή τη συζήτηση γεννήθηκε ένα αίσθημα αισιοδοξίας. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, διαμορφώθηκε η αίσθηση ότι η Μεσσηνία μπορεί να αποκτήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για να εξελιχθεί σε διεθνές πρότυπο βιώσιμης παραγωγής premium ελαιολάδου.
Και εδώ ακριβώς προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα:
Πώς είναι δυνατόν, την ίδια στιγμή που μιλάμε για καινοτομία, εκπαίδευση, πιστοποιήσεις και διεθνή στρατηγική, το Ινστιτούτο Ελαίας Καλαμάτας να παραμένει εγκαταλελειμμένο και απαξιωμένο; Ένα ιστορικό συγκρότημα, ταυτισμένο με την ελαιοκομία της Μεσσηνίας, παραμένει ουσιαστικά ανενεργό, χωρίς ουσιαστική αξιοποίηση και χωρίς ξεκάθαρο αναπτυξιακό ρόλο.
Για τον λόγο αυτό καταθέτω δημόσια την εξής πρόταση:
Εφόσον υπάρχει πρόθεση μεταφοράς υπηρεσιών του Ινστιτούτου στην Τρίπολη ή οριστικής υποβάθμισής του, το συγκρότημα να παραχωρηθεί στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, προκειμένου να δημιουργηθεί: Κέντρο Βιώσιμης Ελαιοκομίας και Κυκλικής Οικονομίας Μεσογείου
Να δημιουργηθεί ένας χώρος:
- Εκπαίδευσης νέων αγροτών.
- Ερευνητικών εργαστηρίων.
- Εφαρμοσμένης αγροτικής καινοτομίας.
- Γευσιγνωσίας και ποιοτικού ελέγχου.
- Πιστοποιήσεων ESG και ΠΟΠ/ΠΓΕ.
- Συνεδρίων.
- Διεθνών συνεργασιών.
- και υποστήριξης της εξωστρέφειας των Μεσσηνιακών προϊόντων.
Η Μεσσηνία διαθέτει ήδη
- Εξαιρετικό προϊόν.
- Πανεπιστημιακή γνώση.
- Εξαγωγική εμπειρία.
- Σοβαρούς επιστήμονες.
- Δυναμικούς παραγωγούς.
- και ανθρώπους με όραμα.
Ο Καθηγητής κ. Γεώργιος Ζακυνθινός και οι συνεργάτες του έχουν αποδείξει ότι διαθέτουν τη γνώση και τη βούληση να προωθήσουν ένα σύγχρονο μοντέλο βιώσιμης ελαιοκομίας.
Οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ.κ. Δημήτρης Πετρόπουλος και Ιωακείμ Σπηλιόπουλος μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή.
Το Επιμελητήριο Μεσσηνίας μπορεί να στηρίξει την εξωστρέφεια, την κατάρτιση και τη συμμετοχή σε Ευρωπαϊκά προγράμματα.
Σημαντικοί άνθρωποι του χώρου της παραγωγής, της μεταποίησης και των εξαγωγών μπορούν να δημιουργήσουν έναν πραγματικό αναπτυξιακό πυρήνα. Η συμμετοχή και παρουσία του κ. Αντ. Παρασκευόπουλου κρίνεται απαραίτητη στην προσπάθεια αυτή.
Η Μεσσηνία δεν χρειάζεται άλλη εγκατάλειψη.
Δεν χρειάζεται άλλα κλειστά κτίρια και χαμένες ευκαιρίες. Χρειάζεται ένα νέο συλλογικό όραμα. Αν θέλουμε πραγματικά η ελαιοκομία του τόπου μας να περάσει στη νέα εποχή, τότε το Ινστιτούτο Ελαίας μπορεί και πρέπει να μετατραπεί σε σύμβολο αναγέννησης, γνώσης και διεθνούς προβολής του Μεσσηνιακού ελαιόλαδου.
