Είναι γνωστή η προέλευση του εθίμου για το δέντρο των Χριστουγέννων από τις δασώδεις περιοχές της Βόρειας Ευρώπης και η σταδιακή και παγκόσμια εξάπλωση του εθίμου σήμερα, την περίοδο των Χριστουγέννων, ακόμα και στις μουσουλμανικές χώρες!
Για την τήρηση του εθίμου, όπου το Δέντρο γίνεται το επίκεντρο διασκεδαστικών και άλλων εκδηλώσεων, κυρίως καταναλωτικού και εμπορικού χαρακτήρα, χρησιμοποιούνται τεχνητά ή και φυσικά δέντρα, κυρίως έλατα, με τα οποία διακοσμείται ο δημόσιος χώρος και υπηρετείται προφανώς και η προσπάθεια εντυπωσιασμού από τις Αρχές.
Θυμόμαστε πως, πριν από 10–15 χρόνια, όπου στην Ελλάδα οι οικολογικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες ήταν έντονες, η τοποθέτηση τεχνητών και οπωσδήποτε καλαίσθητων Δέντρων στον Δημόσιο χώρο ήταν ο κανόνας και η συνήθης πρακτική.
Όμως και σήμερα, με μια γρήγορη περιδιάβαση στο διαδίκτυο διαπιστώνουμε ότι, στη συντριπτική πλειοψηφία των μεγάλων πόλεων της Ευρώπης και του κόσμου, επιλέγεται το τεχνητό Χριστουγεννιάτικο δέντρο, ενδεχομένως διαφορετικό κάθε χρονιά και οπωσδήποτε με καλλιτεχνικό σχεδιασμό, φροντίδα, πρωτοτυπία και έμπνευση.
Στην πατρίδα μας όμως, και με αυξανόμενη, δυστυχώς, ένταση τα τελευταία χρόνια, θυσιάζονται εκατοντάδες έλατα από δασικές περιοχές και τοποθετούνται στον δημόσιο χώρο, σε μια προσπάθεια ανόητης αυτοπροβολής και ακατανόητης επίδειξης. Μάλιστα, υπάρχει και ανταγωνισμός μεταξύ των πόλεων για τον εντοπισμό και την υλοτόμηση του πλέον υψηλού, του πλέον σφριγηλού, του πλέον εντυπωσιακού έλατου, για τοποθέτηση στον δημόσιο χώρο ως το λάφυρο της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς μας.
Είναι βέβαια γνωστό πως η κλιματική αλλαγή, η λειψυδρία και κυρίως οι πυρκαγιές έχουν μειώσει κατά 30% τις δασικές εκτάσεις στον τόπο μας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη βιοποικιλότητα, την ποιότητα της ζωής και το μέλλον μας. Ιδιαίτερα, έχουν πληγεί ελατοδάση, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις αυτά στον Ταΰγετο, τον Πάρνωνα, το Μαίναλο, το Φενεό, την Πάρνηθα κλπ και με τις γνωστές δυσκολίες ανάταξης. Πώς απαντάμε σε αυτή την καταστροφική νοοτροπία, που οφείλεται αποκλειστικά στη δική μας περιβαλλοντική αδιαφορία και απληστία;
Και τί θα γίνει με τους καλλιεργητές φυσικών ελάτων, θα μπορούσε να ρωτήσει εύλογα ο καθένας. Η απάντηση είναι πως η συγκεκριμένη δράση δεν μπορεί να αποκλεισθεί, αλλά γίνεται να ενθαρρυνθεί οικονομικά η φύτευση και η πώληση σε γλάστρες ή και σε ελατοκλάρες, για όσους, ιδιώτες πάντα, επιλέγουν το φυσικό έλατο από το τεχνητό, με προορισμό τοποθέτησης πάντοτε τον ιδιωτικό τους χώρο.
Και επειδή πλησιάζουμε στο τέλος των εορτών, θα αρχίσουν να σχηματίζονται, ως συνήθως, λόφοι από μισοξεραμένα έλατα δίπλα στους κάδους των απορριμμάτων, θύματα κι αυτά της απληστίας και της καταναλωτικής νοοτροπίας μας. Σκεφθείτε, όμως, να υπήρχε μηχανισμός συγκέντρωσης των ελάτων της γλάστρας από το Δήμο, την επιστροφή στο δημότη σημαντικού μέρους της αξίας τους και την οργάνωση μιας εορταστικής εκδήλωσης, με φύτευση αυτών των νέων ελάτων, σε περιοχή πυρπολημένου ελατοδάσους. Οι ωφέλειες θα ήταν μεγάλες και προς πολλές κατευθύνσεις.
pan.e.nikas@gmail.com
