Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου
Η αγαπημένη ερμηνεύτρια επιστρέφει στην πόλη μας μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια, με μια παράσταση που δεν αποτελεί απλώς αφιέρωμα στη Νέα Υόρκη, αλλά μια προσωπική διαδρομή μνήμης, ήχων και συναισθημάτων. Κόρη Θεσσαλονικιών γονιών που μετανάστευσαν στην Αμερική, η Ελλη Πασπαλά γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και έζησε εκεί τα πρώτα καθοριστικά χρόνια της ζωής της.
Μιλώντας στην «Ε», λίγο πριν τη συναυλία, η ίδια εξηγεί πως η Νέα Υόρκη δεν είναι για εκείνη ένας μακρινός μύθος ή ένας κινηματογραφικός προορισμός, αλλά ένας τόπος βιωμένος, γεμάτος αντιθέσεις, πολιτισμούς, φωνές και ρυθμούς.
Σήμερα, όπως σημειώνει, η Νέα Υόρκη δεν είναι πια ακριβώς εκείνη που θυμάται από τα νεανικά της χρόνια. Τη βλέπει πιο δύσκολη, πιο ακριβή, λιγότερο προσιτή στους νέους ανθρώπους και στη μεσαία τάξη. Εκεί όπου κάποτε συνυπήρχαν με μεγαλύτερη φυσικότητα όλες οι κοινωνικές διαστρωματώσεις, σήμερα διακρίνει έναν αποκλεισμό, μια πόλη που τείνει να γίνεται όλο και περισσότερο πόλη των οικονομικά ισχυρών.
Κι όμως, παρά τις αλλαγές, αυτό που φαίνεται να παραμένει ζωντανό είναι το δημιουργικό της πνεύμα. Η Νέα Υόρκη εξακολουθεί να λειτουργεί ως τόπος ανοιχτών οριζόντων, ως πεδίο δοκιμής, αναζήτησης και καλλιτεχνικής ελευθερίας. Αυτήν ακριβώς την αίσθηση επιχειρεί να μεταφέρει η παράσταση «In a New York State of Mind»: την ενέργεια μιας πόλης που δεν σταματά να γεννά μουσικές, να ενώνει διαφορετικές παραδόσεις και να επιτρέπει στους ανθρώπους της να πειραματίζονται.
Στο μουσικό αυτό ταξίδι, η Ελλη Πασπαλά δεν είναι μόνη. Συνοδοιπόροι της είναι δύο από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ελληνικής jazz σκηνής: ο David Lynch στα σαξόφωνα, το φλάουτο και τα κρουστά, και ο Τάκης Φαραζής στο πιάνο. Πρόκειται για δύο καλλιτέχνες με τους οποίους η Ελλη Πασπαλά συμπορεύεται επί σειρά ετών, έχοντας αναπτύξει μια βαθιά σκηνική επικοινωνία, βασισμένη στην εμπιστοσύνη, την ευαισθησία και την κοινή μουσική γλώσσα.
Η παράσταση υπόσχεται να μεταφέρει το κοινό στις γειτονιές και τις λεωφόρους της Νέας Υόρκης: στο Lower East Side, στο Spanish Harlem, στο Greenwich Village, αλλά και στην Astoria, τη γειτονιά που συνδέεται στενά με την ελληνική παρουσία στην αμερικανική μητρόπολη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αγαπημένα jazz standards δημιουργών όπως ο Cole Porter και ο George Gershwin, τραγούδια «native» Νεοϋορκέζων όπως ο Paul Simon και ο Billy Joel, αλλά και ελληνικά τραγούδια δοσμένα με χρώμα, ρυθμό και ατμόσφαιρα Νέας Υόρκης.
Η jazz κατέχει κεντρική θέση σε αυτή τη μουσική αφήγηση. Για την Ελλη Πασπαλά, δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό της Νέας Υόρκης, είναι όμως μια από τις πιο αυθεντικές γλώσσες της. Η πόλη διέθετε ανέκαθεν μια ζωντανή jazz σκηνή, με μικρούς, οικείους χώρους, όπου οι μουσικοί μπορούσαν να συναντηθούν, να αυτοσχεδιάσουν και να ανοίξουν τους μελωδικούς, ρυθμικούς και αρμονικούς τους ορίζοντες. Η jazz, όπως και η ίδια η Νέα Υόρκη, εμπεριέχει την ελευθερία της δοκιμής. Δεν φοβάται το απρόβλεπτο, δεν εγκλωβίζεται σε αυστηρά όρια, επιτρέπει στον μουσικό να αναζητήσει, να ρισκάρει, ακόμη και να αποτύχει δημιουργικά.
Αυτή η αίσθηση ελευθερίας διατρέχει συνολικά την καλλιτεχνική διαδρομή της Ελλης Πασπαλά. Ιδιαίτερη θέση σε αυτήν έχει ο Μάνος Χατζιδάκις, τον οποίο γνώρισε όταν ήταν μόλις 25 ετών. Οπως λέει στην «Ε», η ίδια θυμάται πως εκείνος της «αφαίρεσε τις παρωπίδες». Την προκάλεσε να κοιτάξει πέρα από τα αυτονόητα, να διευρύνει το καλλιτεχνικό, ψυχικό και συναισθηματικό της πεδίο. Το μάθημα αυτό φαίνεται να την ακολουθεί μέχρι σήμερα: στον τρόπο που προσεγγίζει το τραγούδι, στην ερμηνευτική της στάση, αλλά και στην ανάγκη της να αφήνει κάθε συναυλία να αποκτά τη δική της αλήθεια.
Για την ίδια, η ζωντανή εμφάνιση είναι η πιο ουσιαστική σχέση της με τη μουσική και το κοινό. Καμία συναυλία δεν μοιάζει με την προηγούμενη ή την επόμενη. Πάνω στη σκηνή μπορούν να συμβούν μικρές αποκαλύψεις, αυθόρμητες στιγμές, μουσικά μυστικά που γεννιούνται εκείνη ακριβώς τη στιγμή και χάνονται ανεπανάληπτα. Το κοινό δεν είναι απλός αποδέκτης· συμμετέχει στην ατμόσφαιρα, επηρεάζει τη ροή, γίνεται μέρος της επικοινωνίας.
Στη συναυλία της Καλαμάτας, στόχος της δεν είναι απλώς η ψυχαγωγία. Είναι η επικοινωνία με συγκίνηση. Να «κουνηθεί κάτι» μέσα στην ψυχή του ακροατή, να υπάρξει μια ανάταση, μια βαθύτερη επαφή με τη μουσική. Αν αυτό συμβεί, όπως πιστεύει, τότε η συναυλία έχει πετύχει τον πιο ουσιαστικό της σκοπό.
Η προπώληση των εισιτηρίων θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 11 Μαΐου, 10 π.μ.-1 μ.μ., την Τρίτη 12 Μαΐου, 10 π.μ.-1 μ.μ. και 6 μ.μ.-8.30 μ.μ. και την Τετάρτη 13 Μαΐου, 10 π.μ.-1 μ.μ. στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας. Η τιμή του εισιτηρίου είναι 15 ευρώ το κανονικό και 12 ευρώ το μειωμένο.
ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ»
Ο Σύλλογος «Οι Φίλοι της Μουσικής Καλαμάτας» ιδρύθηκε το 1993, μετά την εκπαιδευτική πολιτιστική πρόταση του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής» στην Αθήνα. Ανάμεσα στους κοινωφελείς σκοπούς του ΣΦΜΚ, το έργο του επικεντρώνεται στην παρουσίαση μουσικών εκδηλώσεων στην πόλη της Καλαμάτας, την υποστήριξη της ελληνικής μουσικής δημιουργίας και του έργου νέων ταλαντούχων μουσικών καθώς και στη χορήγηση υποτροφιών για μουσικές σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το έργο του συλλόγου επιτελείται καλλιεργώντας ένα περιβάλλον ποιότητας και συνέπειας, πάντοτε με γνώμονα την κοινωνική προσφορά και τη συμβολή στην πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Ελλη Πασπαλά – φωνή
David Lynch – σαξόφωνα, φλάουτο, κρουστά
Τάκης Φαραζής – πιάνο
Ηχος: Νίκος Σπυρόπουλος
Φωτογραφίες: Τάσος Βρεττός, Βάσια Αναγνωστοπούλου
Artwork: Κωνσταντίνος Γεωργαντάς
Management PROSPERO, www.prospero.com.gr
