Η φετινή διοργάνωση αποκτά αναβαθμισμένο χαρακτήρα, καθώς το καθιερωμένο Φεστιβάλ Ρομποτικής & Ευφυών Συστημάτων, που πραγματοποιείται για 5η χρονιά, πλαισιώνεται πλέον από την 1η Τεχνολογική Έκθεση στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας, με τη συμμετοχή εταιρειών τεχνολογίας, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και ερευνητικών φορέων.
Από μια δράση που ξεκίνησε με έντονο εκπαιδευτικό προσανατολισμό, το φεστιβάλ εξελίσσεται σήμερα σε έναν ευρύτερο κόμβο σύνδεσης της μαθητικής κοινότητας με την έρευνα, την αγορά εργασίας και τις τεχνολογίες του αύριο. Λίγο πριν από το τριήμερο τεχνολογικό γεγονός, ο Φώτης Ασημακόπουλος, επιστημονικός συνεργάτης του Δήμου σε θέματα τεχνολογικής και ψηφιακής ανάπτυξης και βασικός οργανωτής του Φεστιβάλ, μίλησε στην «Ε» για τη φετινή αναβάθμιση του θεσμού, τη δυναμική συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών, τη συμβολή της ρομποτικής στη βιωματική μάθηση, αλλά και για το όραμα να καταστεί η Καλαμάτα σημείο αναφοράς για την καινοτομία στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Συνέντευξη στον Τάσο Ανδρικόπουλο
-Φέτος το φεστιβάλ φτάνει στην 5η διοργάνωση. Τι έχει αλλάξει σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια;
Η φετινή 5η διοργάνωση σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη, καθώς μετασχηματίζεται σε μια διπλή τεχνολογική δράση υπό τον τίτλο “Kalamata Tech Expo & Intelligent Systems Festival”. Η κύρια διαφορά έγκειται στην προσθήκη της 1ης Τεχνολογικής Έκθεσης, η οποία λειτουργεί συμπληρωματικά προς το καθιερωμένο Φεστιβάλ Ρομποτικής, καθώς και το δια ζώσης σεμινάριο STEM προς εκπαιδευτικούς προσχολικής ηλικίας έως και Γ’ Δημοτικού, που πραγματοποιήθηκε στους χώρους του 5ου ΓΕΛ Καλαμάτας, όπου και θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον Λυκειάρχη Παναγιώτη Πετρόπουλο για την φιλοξενία του σεμιναρίου. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια η εστίαση ήταν κυρίως μαθητική, πλέον ανοίγουμε τις πόρτες μας σε κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας και πανεπιστημιακά εργαστήρια, δημιουργώντας μια γέφυρα μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας. Επιπλέον, η θεματολογία έχει και φέτος υποστηρίξει την ενότητα «Ευφυή Συστήματα για Έξυπνες, Κλιματικά και Ενεργειακά Ουδέτερες Πόλεις». Αυτή η καθιέρωση αντανακλά και ενισχύει τη δέσμευση της Καλαμάτας στην Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις έως το 2030, ενσωματώνοντας την καινοτομία στην προσπάθεια για ένα βιώσιμο μέλλον και προσφέροντας στους συμμετέχοντες μια πιο σφαιρική αντίληψη των τεχνολογικών εφαρμογών στην καθημερινή ζωή.
-Οι συμμετέχοντες ξεπερνούν τους 1.300. Πού αποδίδετε αυτή τη συνεχή αύξηση ενδιαφέροντος;
Η εντυπωσιακή αύξηση των συμμετεχόντων, από τους 270 μαθητές το 2022 στους 1.300 το 2025, αποτελεί καρπό της συστηματικής δουλειάς και της αξιοπιστίας που έχει χτίσει ο Δήμος Καλαμάτας. Το ενδιαφέρον ενισχύεται από τη μοναδική φιλοσοφία της δράσης, η οποία δεν αποτελεί διαγωνιστική διαδικασία και δεν περιορίζεται σε ένα απλό φεστιβάλ, αλλά προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη. Ο Δήμος επιδοτεί τις συμμετέχουσες ομάδες ανεξαρτήτως προέλευσης, αν δηλαδή προέρχονται από τον Δήμο Καλαμάτας ή από άλλο δήμο ακόμα και το εξωτερικό, με δωρεάν πακέτα τεχνολογικού εξοπλισμού (όπως Arduino, αισθητήρες και μοτέρ), εκδημοκρατίζοντας την πρόσβαση στη ρομποτική. Ιδιαίτερη βάση φυσικά δίνεται σε ομάδες από ευαίσθητες περιοχές ως προς την πρόσβαση στην εκπαίδευση των νέων τεχνολογιών. Παράλληλα, η παροχή επιμορφωτικών σεμιναρίων από φορείς, όπως το ΕΜΠ και το ΠαΠελ, προσδίδει εκπαιδευτικό κύρος που ελκύει μαθητές και εκπαιδευτικούς από όλη την Ελλάδα. Η εξωστρέφεια της διοργάνωσης, η οποία πλέον περιλαμβάνει συμμετοχές από το εξωτερικό, όπως από τις ΗΠΑ, δημιουργεί ένα περιβάλλον υγιούς ανταγωνισμού και ανταλλαγής ιδεών που εμπνέει τη νέα γενιά να ασχοληθεί ενεργά με τις επιστήμες STEM, βλέποντας το φεστιβάλ ως μια κορυφαία ευκαιρία ανάδειξης των ταλέντων τους.
-Ποιος είναι ο βασικός στόχος του “Kalamata Tech Expo & Intelligent Systems Festival”;
Ο στρατηγικός στόχος της διοργάνωσης είναι η καθιέρωση ενός ετήσιου κόμβου καινοτομίας που διασυνδέει την εκπαιδευτική κοινότητα, την επιστημονική έρευνα και τον επιχειρηματικό κόσμο. Επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε έναν «ζωντανό» χώρο όπου η θεωρητική γνώση συναντά την πράξη, ωθώντας τους νέους προς τις επιστήμες και την τεχνολογία μέσα από τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα. Ταυτόχρονα, το φεστιβάλ στοχεύει στην ανάδειξη της Καλαμάτας ως μιας πόλης φιλικής προς την τεχνολογία, η οποία αξιοποιεί τα Ευφυή Συστήματα για να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των πολιτών της. Μέσω της θεματικής για την κλιματική ουδετερότητα, θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε τη νέα γενιά γύρω από τις περιβαλλοντικές προκλήσεις, δείχνοντάς τους πώς η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία για την προστασία του πλανήτη. Τελικός σκοπός είναι η δημιουργία ισχυρών δεσμών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε η πόλη να μετατραπεί σε πρότυπο τεχνολογικής ανάπτυξης και εξωστρέφειας.
-Πώς συμβάλλει το φεστιβάλ στην εκπαίδευση των νέων και στην εξοικείωσή τους με τη ρομποτική και την τεχνολογία;
Το φεστιβάλ λειτουργεί ως ένας ισχυρός καταλύτης για τη βιωματική μάθηση. Αντί για την παθητική αποδοχή γνώσεων, οι μαθητές καλούνται να λύσουν πραγματικά προβλήματα, να σχεδιάσουν πρωτότυπες κατασκευές και να πειραματιστούν με προηγμένο εξοπλισμό. Αυτή η διαδικασία τους εξοικειώνει με τον προγραμματισμό και τη μηχανική με τρόπο διασκεδαστικό και ουσιαστικό. Πέρα από τις τεχνικές δεξιότητες, το φεστιβάλ καλλιεργεί τις λεγόμενες «ήπιες δεξιότητες» (soft skills): την ομαδικότητα, την κριτική σκέψη και την ικανότητα παρουσίασης ιδεών στο κοινό. Η συμμετοχή σε μια δράση πανελλήνιας εμβέλειας ενισχύει την αυτοπεποίθηση των νέων και τους προσφέρει ερεθίσματα για μελλοντικές σπουδές και καριέρες. Επιπλέον, η επαφή τους με ερευνητές από πανεπιστήμια και επαγγελματίες από τον χώρο της τεχνολογίας καταρρίπτει τους μύθους γύρω από τις θετικές επιστήμες, καθιστώντας τες προσιτές και ελκυστικές. Έτσι, το σχολείο ανοίγεται στην κοινωνία, προσφέροντας στους μαθητές εφόδια απαραίτητα για την επιτυχία τους στον 21ο αιώνα.
Σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία αλλάζει καθημερινά τα δεδομένα, μπορούν τέτοιες διοργανώσεις να προλάβουν τις εξελίξεις ή τις ακολουθούν;
Η φιλοδοξία μας είναι το “Kalamata Tech Expo & Intelligent Systems Festival” να λειτουργεί ως «εργαστήριο του μέλλοντος» και όχι ως απλή καταγραφή του παρόντος. Ενσωματώνοντας στο πρόγραμμά μας την 1η Τεχνολογική Έκθεση, δίνουμε τη δυνατότητα σε εταιρείες και πανεπιστήμια να παρουσιάσουν ερευνητικά έργα και προϊόντα που βρίσκονται ακόμη στην αιχμή της ανάπτυξης, όπως εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και αυτόνομης οδήγησης. Με αυτόν τον τρόπο, οι συμμετέχοντες έρχονται σε επαφή με τεχνολογίες που θα κυριαρχήσουν τα επόμενα χρόνια, προετοιμάζοντας το έδαφος για την υιοθέτησή τους. Διοργανώσεις τέτοιου τύπου έχουν το πλεονέκτημα της ευελιξίας· μπορούν να αλλάζουν θεματολογία και να προσαρμόζονται ταχύτατα στις νέες τάσεις, όπως κάναμε φέτος με την εστίαση στα Ευφυή Συστήματα για κλιματικά ουδέτερες πόλεις. Αντί να ακολουθούμε παθητικά τις εξελίξεις, επιδιώκουμε να εμπνεύσουμε τους νέους να γίνουν οι ίδιοι δημιουργοί καινοτομίας, δίνοντάς τους τα εργαλεία και τη νοοτροπία που απαιτείται για να διαμορφώσουν το τεχνολογικό τοπίο του αύριο.
-Πώς επηρεάζει το φεστιβάλ την εικόνα της Καλαμάτας ως κέντρο καινοτομίας; Υπάρχουν μετρήσιμα οφέλη για την τοπική οικονομία και κοινωνία;
Το φεστιβάλ έχει μετατρέψει την Καλαμάτα σε έναν αναγνωρίσιμο τεχνολογικό προορισμό, γεγονός που επισφραγίστηκε με το Χρυσό Βραβείο στα Best City Awards 2023. Η εικόνα της πόλης αναβαθμίζεται διεθνώς, προσελκύοντας το ενδιαφέρον ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και επενδυτών. Τα μετρήσιμα οφέλη είναι πολλαπλά: Καταρχάς, ενισχύεται σημαντικά ο εκπαιδευτικός τουρισμός, καθώς χιλιάδες επισκέπτες —μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς— κατακλύζουν την πόλη, τονώνοντας την τοπική αγορά, τα ξενοδοχεία και την εστίαση. Σε κοινωνικό επίπεδο, ο θεσμός καλλιεργεί μια κουλτούρα συμμετοχικότητας και εθελοντισμού, με δεκάδες πολίτες να συνδράμουν στην επιτυχία της διοργάνωσης. Επιπλέον, η πόλη κερδίζει σε τεχνογνωσία, καθώς οι τοπικοί φορείς συνεργάζονται με κορυφαία πανεπιστήμια. Η επένδυση στη γνώση και την καινοτομία δημιουργεί ένα οικοσύστημα που ενθαρρύνει τους νέους επιστήμονες να παραμείνουν στον τόπο τους, προσφέροντας μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ανάπτυξη στην τοπική κοινωνία, ενώ παράλληλα ευθυγραμμίζεται με το όραμα για μια «έξυπνη» πόλη.
-Σε τι βαθμό συμβάλλουν οι χορηγίες και πόσο επηρεάζουν τη βιωσιμότητα της διοργάνωσης;
Οι χορηγίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της βιωσιμότητας για μια διοργάνωση τέτοιου βεληνεκούς. Χωρίς τη στήριξη του ιδιωτικού τομέα, θα ήταν αδύνατο να προσφέρουμε δωρεάν συμμετοχή και τεχνολογικό εξοπλισμό σε τόσες εκατοντάδες ομάδες. Οι χορηγοί μας, από τον «Υποστηρικτή» μέχρι τον «Μέγα Υποστηρικτή», δεν προσφέρουν απλώς οικονομικούς πόρους, αλλά επενδύουν στο μέλλον της εκπαίδευσης και της καινοτομίας. Η συμβολή τους επιτρέπει την κάλυψη των υψηλών λειτουργικών εξόδων, τη φιλοξενία των εκθέσεων και την παροχή βραβείων, διασφαλίζοντας ότι το φεστιβάλ παραμένει μια δράση υψηλού επιπέδου προσβάσιμη σε όλους. Παράλληλα, οι χορηγίες δημιουργούν μια σχέση αμοιβαιότητας, καθώς οι επιχειρήσεις προβάλλουν το κοινωνικό τους πρόσωπο και έρχονται σε επαφή με ένα δυναμικό κοινό νέων ταλέντων. Η διαφανής διαχείριση αυτών των πόρων και η σταθερή εμπιστοσύνη των δωρητών είναι αυτά που εγγυώνται ότι ο θεσμός θα συνεχίσει να μεγαλώνει και να εξελίσσεται, προσφέροντας κάθε χρόνο περισσότερες ευκαιρίες στη μαθητική και επιστημονική κοινότητα.
-Ποιο είναι το όραμά σας για τα επόμενα χρόνια του φεστιβάλ; Υπάρχουν σχέδια για διεθνή επέκταση ή συνεργασίες;
Το όραμά μας είναι το “Kalamata Tech Expo & Intelligent Systems Festival” να καταστεί ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά γεγονότα στη Περιφέρεια Πελοποννήσου και την Ελλάδα. Στοχεύουμε επίσης μελλοντικά σε συστηματική διεθνοποίηση του θεσμού, χτίζοντας πάνω στην ήδη υπάρχουσα συνεργασία με σχολεία και φορείς από τις ΗΠΑ (όπως το Μαϊάμι). Θέλουμε το φεστιβάλ να αποτελέσει έναν μόνιμο πόλο έλξης για διεθνή πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, προωθώντας την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την κοινή ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων. Σχεδιάζουμε τη διεύρυνση των θεματικών ενοτήτων ώστε να καλύπτουν τομείς όπως η διαστημική τεχνολογία και οι ψηφιακές τέχνες, πάντα με άξονα τη βιωσιμότητα. Επιθυμούμε η Καλαμάτα να μην είναι απλώς ο οικοδεσπότης, αλλά η «μήτρα» νέων ιδεών που θα εφαρμόζονται στην πράξη για τη βελτίωση των πόλεων παγκοσμίως. Μακροπρόθεσμα, ο στόχος είναι κάθε παιδί που συμμετέχει να φεύγει με την πεποίθηση ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο μέσω της επιστήμης, καθιστώντας το φεστιβάλ έναν διαχρονικό φάρο έμπνευσης και προόδου.
