Κυριακή, 10 Μαϊος 2026 18:52

Τι ισχύει με τα εμβόλια και τις θεραπείες για τον χανταϊό

Γράφτηκε από την

Τι ισχύει με τα εμβόλια και τις θεραπείες για τον χανταϊό

Η θανατηφόρα έξαρση του χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius έφερε στο προσκήνιο ένα σπάνιο παθογόνο που συνήθως προσελκύει ελάχιστη προσοχή, ακόμη και από τους επιστήμονες.

Δεν υπάρχουν στοχευμένες θεραπείες για τους χανταϊούς, οι οποίοι συνήθως μεταφέρονται από τρωκτικά, ούτε ευρέως διαθέσιμα εμβόλια. Έτσι, όταν οι επιβάτες άρχισαν να αρρωσταίνουν στη μέση του Ατλαντικού Ωκεανού, οι γιατροί και οι ειδικοί στη δημόσια υγεία είχαν περιορισμένες επιλογές.

«Είναι κατά κάποιο τρόπο ένα καμπανάκι αφύπνισης», δήλωσε στους New York Times ο Dr. Vaithi Arumugaswami, ερευνητής λοιμωδών νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA). «Η εργαλειοθήκη μας είναι σχεδόν άδεια».

Αυτό δεν οφείλεται σε έλλειψη προσπάθειας. Μια χούφτα επιστημονικών ομάδων σε όλο τον κόσμο εργάζονται —σε ορισμένες περιπτώσεις εδώ και δεκαετίες— για την ανάπτυξη θεραπειών και εμβολίων για τον χανταϊό. Ωστόσο, δεν ήταν εύκολο να βρεθεί χρηματοδότηση ή να καλλιεργηθεί εμπορικό ενδιαφέρον για ιατρικές παρεμβάσεις για έναν τύπο παθογόνου που δεν μολύνει συχνά τους ανθρώπους και δεν μεταδίδεται εύκολα μεταξύ τους.

«Δεν πρόκειται για μια αερομεταφερόμενη, εξαιρετικά μεταδοτική ιογενή απειλή, επομένως δεν αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για ομάδες που προσπαθούν να προλάβουν πανδημίες», δήλωσε ο Jay Hooper, ιολόγος στο Ιατρικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Λοιμωδών Νοσημάτων του Στρατού των ΗΠΑ.

Ωστόσο, υπάρχουν ελπιδοφόρα εμβόλια και θεραπείες υπό ανάπτυξη. Και ορισμένα από αυτά, λένε οι ειδικοί, θα μπορούσαν να προχωρήσουν γρήγορα εάν οι παρεμβάσεις για τον χανταϊό γίνονταν προτεραιότητα.

«Πιστεύω ότι υπάρχουν πράγματα στο εργαστήριο που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν γρήγορα», δήλωσε ο Dr. Ronald Nahass, πρόεδρος της Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων της Αμερικής. «Αλλά τίποτα δεν είναι έτοιμο».

Ανάπτυξη εμβολίων

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι χανταϊών: οι ιοί του «Παλαιού Κόσμου», που κυκλοφορούν κυρίως στην Ασία και την Ευρώπη, και οι ιοί του «Νέου Κόσμου», που βρίσκονται στην Αμερική. Η έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο συνδέθηκε με έναν ιό του Νέου Κόσμου, γνωστό ως ιό των Άνδεων, ο οποίος είναι ενδημικός στη Νότια Αμερική και είναι ο μόνος χανταϊός που είναι γνωστό ότι μεταδίδεται μεταξύ ανθρώπων.

Υπάρχουν εμβόλια που στοχεύουν ορισμένους από τους ιούς του Παλαιού Κόσμου στην Ασία, αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι μέτρια. Επίσης, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια για τους ιούς του Νέου Κόσμου, στους οποίους περιλαμβάνεται ο ιός Sin Nombre, ενδημικός σε τρωκτικά των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, κάποια βρίσκονται υπό ανάπτυξη. Ο Dr. Hooper και οι συνεργάτες του έχουν αναπτύξει ένα DNA εμβόλιο για τον ιό των Άνδεων, το οποίο φάνηκε ελπιδοφόρο σε μια μικρή δοκιμή φάσης 1. Σε ορισμένα δοσολογικά σχήματα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περισσότερο από το 80% των συμμετεχόντων παρήγαγαν εξουδετερωτικά αντισώματα.

Υπήρχαν μειονεκτήματα, όπως το γεγονός ότι το εμβόλιο φαινόταν να απαιτεί τουλάχιστον τρεις δόσεις. Αλλά το εμβόλιο είναι έτοιμο για περαιτέρω ανάπτυξη «αν υπάρξει ανάγκη», δήλωσε ο Dr. Hooper. «Έχουμε κάνει την επιστημονική δουλειά. Απαιτούνται άλλες δυνάμεις για να προχωρήσουν τα εμβόλια -αγορές, κυβερνητική ζήτηση».

Άλλες ομάδες έχουν πιθανά εμβόλια σε πρωιμότερα στάδια. Για παράδειγμα, ο Bryce Warner από το Πανεπιστήμιο του Σασκάτσουαν εξερευνά ένα ρινικό εμβόλιο που ελπίζουν ότι θα μπορούσε να προκαλέσει μια πιο ισχυρή ανοσολογική απόκριση στους αεραγωγούς.

Αναζήτηση φαρμάκων

Επί του παρόντος, η κύρια θεραπεία για τη λοίμωξη από χανταϊό είναι η υποστηρικτική φροντίδα (οξυγόνο ή μηχανήματα εξωσωματικής κυκλοφορίας). Οι γιατροί μερικές φορές συνταγογραφούν το αντιιικό φάρμακο ribavirin, αλλά δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι είναι αποτελεσματικό για τους ιούς του Νέου Κόσμου.

Η αναζήτηση νέων φαρμάκων συνεχίζεται. Στο UCLA, ο Dr. Arumugaswami διαπίστωσε ότι το favipiravir, ένα αντιιικό εγκεκριμένο για τη γρίπη στην Ιαπωνία, ανέστειλε τον ιό των Άνδεων σε ανθρώπινα κύτταρα.

Άλλες ομάδες αναπτύσσουν θεραπείες με αντισώματα από δείγματα αίματος επιζώντων. Ο Kartik Chandran από το Albert Einstein College of Medicine βρήκε ένα αντίσωμα που φάνηκε να λειτουργεί τόσο κατά των ιών του Παλαιού όσο και του Νέου Κόσμου, ακόμη και όταν χορηγήθηκε αργά κατά τη διάρκεια της μόλυνσης σε πειραματόζωα.

Ωστόσο, εκεί είναι που πολλά προϊόντα σταματούν. «Έχουμε ένα υποσχόμενο φάρμακο και αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι κάποιος να πληρώσει τα χρήματα, περίπου 40 εκατομμύρια δολάρια, για να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα», δήλωσε ο Dr. James Crowe από το Πανεπιστήμιο Vanderbilt. «Δεν έχουμε υποστήριξη ούτε από την κυβέρνηση, ούτε από ιδρύματα, ούτε από εταιρείες. Απλώς περιμένουμε να βρούμε έναν συνεργάτη».

Οι ειδικοί ελπίζουν ότι η τρέχουσα έξαρση θα βοηθήσει να στραφεί η προσοχή σε αυτή την οικογένεια ιών που συχνά παραβλέπεται. Το αν αυτό το ενδιαφέρον θα διατηρηθεί αφού ο ιός εξαφανιστεί από τα πρωτοσέλιδα, μένει να φανεί.

Πηγή: news247.gr